Kary za jazdę po alkoholu i narkotykach

W polskim prawie funkcjonują pojęcia „stan po spożyciu alkoholu” oraz „stan nietrzeźwości”. Kiedy kierowca popełnia wykroczenie, a kiedy – przestępstwo? Co grozi za jazdę w stanie nietrzeźwości, po spożyciu alkoholu lub środka, który działa podobnie?

Stan po spożyciu alkoholu

Kiedy?
Gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do*:

  • stężenia we krwi od 0,2 do 0,5 promila

lub

  • obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.

Co za to grozi?

Osobie, która prowadzi pojazd w takim stanie, grożą wysoka grzywna, zatrzymanie prawa jazdy, a nawet areszt!

Stan nietrzeźwości

Kiedy?
Gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do*:

  • stężenia we krwi powyżej 0,5 promila

lub

  • obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.

Co za to grozi?

Kierującemu w stanie nietrzeźwości grożą grzywna, kara ograniczenia albo pozbawienia wolności do lat 2 (w przypadku recydywistów – od 3 miesięcy do 5 lat).

* „prowadzi do”
Sformułowanie to odnosi się do sytuacji, w której kierowca wypił alkohol bezpośrednio przed jazdą i w danym momencie substancja nie zdążyła jeszcze w całości przeniknąć do krwiobiegu. Jeśli po upływie czasu kolejne badanie wykaże stężenie przekraczające 0,5 promila, to oznacza, że kierowca prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości – czyli popełnił przestępstwo.

Konsekwencje finansowe

Najniższe świadczenie pieniężne, które sąd orzeka obligatoryjnie wobec nietrzeźwych kierowców wynosi 5 tys. zł. W przypadku osób złapanych po raz pierwszy na prowadzeniu po alkoholu. Dla recydywistów minimalna kwota to 10 tys. zł! Kierowcy, którzy po alkoholu spowodowali wypadek ze skutkiem śmiertelnym lub czyjeś kalectwo, muszą zapłacić na rzecz pokrzywdzonego albo jego najbliższych nawiązkę w wysokości co najmniej 10 tys. zł.

Minimalna nawiązka na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 10 tys. zł jest orzekana przez sąd wobec sprawcy w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego w przypadku popełnienia któregoś z poniższych przestępstw:

  • sprowadzenia katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach;
  • sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym;
  • naruszenia, chociażby nieumyślnie, zasad bezpieczeństwa ruchu i spowodowania nieumyślnie wypadku, którego następstwem jest czyjaś śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu.

Kara za spowodowanie wypadku

Kierowcom, którzy w stanie nietrzeźwości spowodują wypadek, grozi kara od 2 do 12 lat więzienia. Pijany czy odurzony narkotykami sprawca wypadku śmiertelnego lub powodującego ciężkie uszkodzenia ciała trafia do więzienia na co najmniej 2 lata – kara nie może zostać zawieszona.

Zakaz prowadzenia pojazdów

W przypadku utraty prawa jazdy po spożyciu alkoholu (czyli popełnienia wykroczenia) zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach bądź latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

Kierowcy, którzy popełnili przestępstwo w postaci prowadzenia w stanie nietrzeźwości, otrzymują zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata.

Sąd orzeka dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie popełnienia przez nietrzeźwych lub odurzonych kierowców któregoś z poniższych przestępstw:

  • sprowadzenia katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, której następstwem była czyjaś śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu;
  • naruszenia, chociażby nieumyślnie, zasad bezpieczeństwa ruchu i spowodowania nieumyślnie wypadku, którego następstwem jest czyjaś śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu;
  • sprowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, jeśli sprawca tego czynu był już wcześniej prawomocnie skazany za to przestępstwo lub dopuścił się go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.

Ponowny kurs i egzamin

Uwaga, młody kierowco! Jeśli w ciągu 2 lat od wydania prawa jazdy popełnisz choć jedno przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (np. kierowanie w stanie nietrzeźwości) lub trzy wykroczenia polegające np. na kierowaniu w stanie po spożyciu alkoholu (0,2–0,5 promila), tracisz prawo jazdy!

Jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony wobec kierowcy, który prowadził po spożyciu alkoholu, trwa krócej niż rok, sprawca musi później przejść badania lekarskie i psychologiczne, aby odzyskać uprawnienia. Starosta kieruje także na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.

Jeżeli prawo jazdy zostało odebrane na okres przekraczający rok, kierowca musi zdać dodatkowo egzamin kontrolny! 1 lipca 2019 r. weszły w życie nowe przepisy: ktoś, kto stracił prawo jazdy i nie zdał egzaminu kontrolnego, jest traktowany jak osoba, która nigdy nie miała uprawnień do prowadzenia pojazdów. Musi więc zapisać się na kurs prawa jazdy i zdać egzamin w ośrodku ruchu drogowego.