Piłeś alkohol? Dowiedz się, kiedy możesz prowadzić

„Po godzinie od wypicia jednego piwa mogę wsiadać za kierownicę”, „Rano po imprezie na pewno będę już trzeźwy” – na temat spalania alkoholu upowszechniło się wiele fałszywych przekonań. Czy wiesz, ile czasu potrzebuje Twój organizm, by pozbyć się alkoholu? Policja przestrzega przed tzw. wczorajszymi kierowcami, którym wydaje się, że wytrzeźwieli po kilku godzinach snu.

Alkohol działa na poszczególne osoby w sposób bardzo indywidualny. Nierzadkie są przypadki, gdy już wypicie lampki wina skutkuje przekroczeniem ustawowo dozwolonego limitu 0,2 promila. Nie istnieje więc wiarygodne źródło, na podstawie którego moglibyśmy samodzielnie oszacować, ile możemy wypić, by nie stwarzać zagrożenia na drodze. Na metabolizm alkoholu wpływ mają nie tylko waga i płeć, ale także indywidualne uwarunkowania. Pewne jest, że im więcej wypiliśmy, tym dłużej alkohol będzie usuwany z organizmu.

Wczorajsi kierowcy

Wielu kierowcom wydaje się, że sen i posiłek dają gwarancję trzeźwości. Fakty są zupełnie inne. Nawet jeżeli rano po suto zakrapianej imprezie czujemy się dobrze, nigdy nie mamy pewności, czy alkohol wciąż nie znajduje się w naszym organizmie. Czasami dobre samopoczucie może być wręcz oznaką tego, że we krwi nadal mamy promile. Dlatego jeśli nie jesteśmy stuprocentowo pewni, że wytrzeźwieliśmy, bezwzględnie należy zrezygnować z jazdy. Aż 95% alkoholu jest rozkładane przez wątrobę – a nie ma żadnego skutecznego sposobu, by przyspieszyć jej pracę! Organizm pozbywa się alkoholu ze średnią prędkością 0,15 promila na godzinę.

Nawet jeśli do pokonania mamy tylko niewielki i dobrze nam znany odcinek, lepiej nie ryzykować. Trzeźwość można bezpłatnie zbadać w każdym komisariacie policji. Takie wyniki dają pewność. Jeśli nie mamy możliwości, by udać się do jednostki policji, posłużmy się dostępnym na każdej stacji benzynowej alkotestem. Do wyniku należy podejść z rezerwą, bo nie są to urządzenia atestowane, jednak wskazania dadzą już pewien obraz sytuacji.

Wielu kierowców wciąż nie ma świadomości, że wsiadanie za kierownicę po całonocnej imprezie wiąże się z ogromnym ryzykiem. W przypadku 50-letniego kierowcy fiata z powiatu kieleckiego poranne badanie alkomatem wykazało ponad promil alkoholu w organizmie. Mężczyzna wiózł syna do szkoły, a później zamierzał udać się do pracy. Przyznał, że dzień wcześniej spożywał alkohol. Z kolei kierowca z Krakowa odwoził do szkoły troje swoich dzieci. W tym przypadku picie alkoholu dzień wcześniej skutkowało wynikiem przekraczającym pół promila.

O braku świadomości świadczą też wyniki porannych kontroli policyjnych (zwanych trzeźwymi porankami). Tylko jednego dnia podczas takiej akcji policjanci z Podkarpacia zatrzymali aż 52 kierowców, którzy prowadzili pod wpływem alkoholu.

Jeżeli nie mamy dostępu do alkomatu lub alkotestu, można spróbować oszacować poziom stężenia alkoholu we krwi za pomocą prostej tabelki. Zanim z niej skorzystamy, powinniśmy ustalić swoją wagę oraz ilość spożytego alkoholu. Do przeliczenia ilości alkoholu na promile i określenia czasu potrzebnego na wytrzeźwienie używa się specjalnej jednostki – tzw. porcji standardowej.

Należy jednak pamiętać, że wynik jest tylko szacunkiem. Dla ostrożności zawsze trzeba więc przyjmować, że faktyczne stężenie będzie większe.

1 porcja standardowa to 10 g czystego alkoholu, czyli:

  • 250 ml piwa (5%)
  • 100 ml wina (12%)
  • 30 ml wódki (40%)

Przykłady:

  • 1 puszka piwa = 2 porcje standardowe
  • 1 butelka wina = 7,5 porcji standardowej
  • 1 butelka wódki = 17 porcji standardowych

Niska świadomość

Badanie przeprowadzone na zlecenie firmy AlcoSense Laboratories pokazało, że aż co trzeci kierowca wsiadłby za kierownicę wcześniej, niż powinien, błędnie szacując czas konieczny do wytrzeźwienia. Uczestników badania poproszono o podanie godziny, w której – jak sądzą – mogliby wsiąść za kierownicę po wypiciu pięciu piw (półlitrowych, z 5-procentową zawartością alkoholu) między 21.00 a 23.00. Znaczna część obstawiła, że będzie trzeźwa przed 9.00 rano. Tymczasem po wypiciu pięciu piw o trzeźwości można mówić dopiero po 10.00.

Badania pokazały, że świadomość wpływu alkoholu na organizm wciąż jest bardzo niska. 35% kierowców nie wykluczyło, że pojechałoby jako pasażer z zaufanym kierowcą, który przed chwilą wypił jedno piwo.

Jedynie 14% badanych zadeklarowało, że przeprowadza samokontrolę przy użyciu alkomatu w sytuacji, gdy dzień wcześniej spożywało alkohol. 23% respondentów nie robiło tego nigdy. Jako powód podawali pewność co do własnej trzeźwości. Sytuacja wygląda lepiej u osób, dla których samochód jest narzędziem pracy – badanie alkomatem rano po imprezie przeprowadza 26% tej grupy.

Jak alkohol działa na kierowcę?
Badania dowiodły, że nawet znikoma ilość alkoholu we krwi obniża sprawność ruchową kierowcy. Znacząco pogarsza się też widzenie. Testy przeprowadzone na symulatorach wykazały, że każdorazowe podniesienie poziomu alkoholu we krwi o zaledwie 0,1‰ obniża sprawność ruchową o ponad procent. Przy stężeniu alkoholu na poziomie ok. 0,5‰ oko znacznie gorzej adaptuje się do światła. Mocno ogranicza się pole widzenia – szybkość dostrzegania przedmiotów i osób na skraju pola obniża się aż o połowę! To oznacza, że kierowca może nie dostrzec np. rowerzysty, który prawidłowo wjeżdża na przejście. Po alkoholu wydłuża się czas reakcji. Potrzebujemy zatem więcej czasu na podjęcie działania w przypadku zagrożenia. Trudniej także dostrzec szczegóły, np. zmieniający się kolor sygnalizatora czy znak drogowy. Jesteśmy pobudzeni, przez co zwiększa się skłonność do ryzyka i brawurowej jazdy. Z kolei alkohol pity w dużych ilościach powoduje otępienie i senność.

Szacunkowe stężenie alkoholu we krwi (w promilach) po 1 godzinie po wypiciu u mężczyzny:

  60 kg 65 kg 70 kg 75 kg 80 kg 85 kg 90 kg 95 kg 100 kg 105 kg
 1 porcja  0,24 0,22  0,20  0,19  0,18  0,17  0,16  0,15  0,14  0,14 
 2 porcje  0,48 0,44  0,41  0,38  0,36  0,34  0,32  0,30  0,29  0,27 
 3 porcje  0,71 0,66  0,61  0,57  0,54  0,50  0,48  0,45  0,43  0,41 
 4 porcje  0,95 0,88  0,82  0,76  0,71  0,67  0,63  0,60  0,57  0,54 
 5 porcji  1,19 1,10  1,02  0,95  0,89  0,84  0,79  0,75  0,71  0,68 
 6 porcji  1,43 1,32  1,22  1,14  1,07  1,01  0,95  0,90  0,86  0,82 
 8 porcji  1,90 1,76  1,63  1,52  1,43  1,34  1,27  1,20  1,14  1,09 
 10 porcji  2,38 2,20  2,04  1,90  1,79  1,68  1,59  1,50  1,43  1,36 

Szacunkowe stężenie alkoholu we krwi (w promilach) po 1 godzinie po wypiciu u kobiety:

  40 kg 45 kg 50 kg 55 kg 60 kg 65 kg 70 kg 75 kg 80 kg
 1 porcja  0,42 0,37  0,33  0,30  0,28  0,26  0,24  0,22  0,21 
 2 porcje  0,83 0,74  0,67  0,61  0,56  0,51  0,48  0,44  0,40 
 3 porcje  1,25 1,11  1,00  0,91  0,83  0,77  0,71  0,67  0,63 
 4 porcje  1,67 1,48  1,33  1,21  1,11  1,03  0,95  0,89  0,83 
 5 porcji  2,08 1,85  1,67  1,52  1,39  1,28  1,19  1,11  1,04 
 6 porcji  2,50 2,22  2,00  1,82  1,67  1,54  1,43  1,33  1,25 
 8 porcji  3,33 2,96  2,67  2,42  2,22  2,05  1,90  1,78  1,67 
 10 porcji  4,17 3,70  3,33  3,03  2,78  2,56  2,38  2,22  2,08